Tangle Nedir?

İçindekiler

Blokzincir teknolojisi, bilindiği gibi temelinde “dağıtık defter teknolojisi” (DLT) bulunan bir yapıya sahiptir. Merkezi sunucular olmadan, dağıtılmış şekilde çalışan bu merkezsiz sistemler, blokzincir teknolojisinin ve blokzincir teknolojisi üzerine kurulmuş Bitcoin gibi platformların çekirdeğini oluşturur. 

Ancak dağıtık defter teknolojisi üzerine inşa edilmiş tek yapı blokzincir teknolojisi değildir. Bitcoin’in ortaya çıkmasından sonraki süreçte, Bitcoin’in ve dolayısıyla blokzincir teknolojisinin gerçek hayata adaptasyonunda karşı karşıya kalınan bazı zorluklar, zamanla daha net şekilde fark edilir oldu. Bu nedenle bu sorunlara çözüm getirmek amacıyla, blokzincir teknolojisine alternatif teşkil edecek farklı projeler geliştirilmeye çalışıldı.  

Alternatif projeler arasında en popüler olanlardan biri, nesnelerin interneti cihazları ile kripto para kullanımını birleştiren IOTA platformunun arkasındaki Tangle teknolojisi oldu.

Alternatif projeler arasında en popüler olanlardan biri, nesnelerin interneti cihazları ile kripto para kullanımını birleştiren IOTA platformunun arkasındaki Tangle teknolojisi oldu.

Directed Acyclic Graph (DAG) nedir? 

Türkçeye “arapsaçı” veya “karmakarışık şey” olarak çevrilebilecek olan Tangle, blokzincir teknolojisinin aksine düz bir zincir şeması barındırmaz. Daha karmaşık bir nitelik taşıyan “Directed Acyclic Graph” (Yönlü Düz Ağaçlar) yapısını kendisine temel alır.  

Yönlü düz ağaçlar (DAG), bilgisayar bilimlerine ait bir kavram olup veri modellemede kullanılır. DAG, içerisinde herhangi bir döngü (daire) barındırmayan, bir nokta üzerinden birden fazla geçiş yapılmasının mümkün olmadığı “düz ağaç” (acyclic graph) yapılarının belirli bir yön kazandırılmış biçimleridir. Her edge (kol) bir yön gösterir ve ilerleme bu yönde olur. Bu yönün tersi istikamette ilerlemek ise mümkün değildir.

DAG yapısı, düğümler (node) ve düğümler arası ilişkilerden meydana gelen karmaşık bir yapıdır. Bu yapıda kurulan ilişkiler tek yönlüdür. Örnek görselde görülebileceği gibi, A ile B arasındaki ilişki A’dan B’ye şeklinde gerçekleşir. Genel gidişat ise daima tek yönlüdür. Bu durumu tek yönlü ve çok şeritli bir otobana benzetebilirsiniz. 

“Arapsaçı”nın genel özellikleri 

IOTA platformu ile tanınan Tangle, daha çok mikro ödemeler konusunda pratik çözümler vadeden, blokzincir alternatifi bir DLT sistemidir. Yönlü düz ağaçlar (DAG) yapısını temel alan bu sistem, aslında gerçekten bir ağaç formunda tasvir edilebilir. 

Tangle’da, tıpkı Bitcoin blokzincirinde olduğu gibi bir “Genesis” işlemi vardır. Ağın ilk işlemi olan genesis işlemi, tüm ağın bağlı olduğu kök işlemdir (tıpkı bir ağacın kökünde olduğu gibi).

Tangle yapısında her işlem bir düğüm olarak görev yapar. Örneğin X kişisinden Y’ye gerçekleşecek bir IOTA transferi, Tangle içerisinde bir düğüm olarak yer alır. Ağa dahil olacak her işlemin, katılım sağlayabilmek için kendinden önceki 2 işlemi onaylaması yeterlidir. Böylece sadece ağın geçmişiyle çelişkiye düşmeyen uyumlu değerler yapıya dahil olmuş olur. Böyle bir yapıda ağın genişlemesi, yoğunluktan çok hızlılık getirecektir. Bu da sistemin işleyiş hızını artırarak ölçeklenebilirlik problemine bir çözüm niteliği taşımaktadır. 

Genesis (kök) işlemi, bu yapı içerisindeki tüm işlemler tarafından dolaylı olarak doğrulanan temel değerdir. Genesis işlemi, tokenlerin sisteme dağıtımının başlatıldığı ana noktadır. 

Tangle’da diğer blokzincir sistemlerinde olduğu gibi bir ödüllendirme mekanizması, işlem ücreti alımı ve madencilik sistemi bulunmaz. Tangle geçmişi ile çelişmeyen değerler sistem tarafından doğrulandığı için, işlemleri doğrulaması gereken 3. kişilere (madencilere) gerek kalmamaktadır. Böylece işlem ücreti alınmadığından mikro ödemeler çok daha verimli şekilde gerçekleştirilebilmiş olur. 

Ayrıca Tangle, kuantuma dirençli kriptolama algoritmaları kullandığından dolayı, gelecekte tehdit yaratabilecek olası bir kuantum bilgisayar varlığına karşı blokzincir sistemlerine kıyasla çok daha dayanıklıdır. 

Dezavantajlar 

Tangle ağına yeni katılan düğümler, “tembellik” yaparak sadece kendinden önceki değerleri doğrulayabilir. Çünkü eski değerlerin doğru olup olmadığının kontrolü, yenilere göre çok daha basit olacaktır. Bu da “tembel uç problemi” denen sorunu meydana getirebilir. Tangle buna çözüm bulmak için doğrulanacak değerlerin rastgele belirlendiği bir yöntem benimsemiştir.

Bitcoin’in kendisinden önceki dijital para girişimlerinden farklı olarak çözüm getirdiği en önemli problemlerden biri “double spending” (çift harcama) durumudur. Ancak Tangle’da bu problem hâlâ meydana gelebilir. Çünkü Tangle’ın dallanmış hâldeki karmaşık yapısı, aynı işlemlerin tetiklenmesine sebebiyet verebilir. Ağdaki bazı işlemler, sistemdeki diğer dallarda bulunan işlemlerden haberdar olmayabileceğinden bu işlemleri doğru sanarak onay verebilirler. 

Kaynaklar: 

Ahmet Usta, Serkan Doğantekin, Blockchain 101 v2, BKM Yayınları, https://www.bkm.com.tr/wp-content/uploads/2019/08/15082019_kitap.pdf

https://bilgisayarkavramlari.sadievrenseker.com/2008/12/30/yonlu-duz-agaclar-directed-acyclic-graph/ 

Etiketler:

tangle iota
Genesis Block nedir? Gavin Andresen'in kurduğu Bitcoin Musluk nedir? Bitcoin dünyamızı nasıl etkiliyor? Bitcoin İşlemleri Nasıl Çalışır? Kimdir bu Satoshi Nakamoto? Bitcoin nedir? Bitcoin ile ne alabilirsiniz? Bitcoin nasıl saklanır? Bitcoin nasıl satın alınabilinir? Bitcoin'in geleneksel para birimlerinden ne farkı var? Bitcoin (BTC) yasal mı? Bitcoin ne zaman doğdu? Madencilik Havuzu Nedir? Proof of Stake Nedir? Kripto Korsanlık Nedir? GPU Madenciliği Nedir? Bulut Madencilik nedir? ASIC madenciliği nedir? Delegated Proof of Stake Nedir? Proof of Work Nedir? Kripto Korsanlıktan Korunmak İçin Ne Yapmalıyız? Proof of Authority Nedir? İşlemci (CPU) Madenciliği nedir? Blockchain nerelerde kullanılır? Merkezsiz VPN Nedir? Yan Zincir (Side Chain) Nedir? Konsorsiyum Blokzinciri Nedir? 51 Saldırısı Nedir? Blockchain sisteminin özellikleri nelerdir? Neden Blockchain kullanılır? Blockchain nasıl çalışır? Blockchain güvenilir midir? Özel Blokzincir (Private Blockchain) Nedir? Halka Açık Blokzincir (Public Blockchain) Nedir? Blockchain nedir? ICO Nedir? Basic Attention Token (BAT) Nedir? Monero (XMR) Nedir? Altcoin nedir? STO nedir? Kripto Para Nedir? Sabit Kripto Paralar: Tether (USDT) Nedir? Finans Teknolojileri Nedir? “FUD” Nedir? “FOMO” Nedir? Ticareti Botu nedir? Tangle Nedir? Hodling Nedir? IOTA Nedir? Bitcoin Cash (BCH) nedir? Eşler Arası (P2P) Ağ Nedir? Ethereum Madenciliği nedir? Ethereum İstanbul Çatallanması (Hard Fork) Nedir? EVM (Ethereum Virtual Machine) nedir? Ethereum’da DApp nedir? Akıllı Sözleşme Nedir? Ethereum’un Bitcoin’den farkı ne? Ethereum işlemleri nasıl çalışır? Ethereum Casper Protokolü Nedir? Ethereum Nedir? Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş (DAO) nedir? Ethereum’da Mutabakat Yöntemi nedir? Vitalik Buterin Kimdir?

bfmedia/data

BTC $ 8896.681
XRP $ 0.24595
ETC $ 8.3977
ETH $ 175.752
ADA $ 0.04456
LTC $ 60.393
USDT $ 1.00059
TRX $ 0.01777