Proof of Work Nedir?

İçindekiler

Proof of work, İş kanıtı veya kısaca PoW protokolü temel olarak siber saldırıları engellemek için tasarlanmıştır. Siber saldırılara örnek olarak sahte sorgular göndererek bilgisayar sistemini yormaya odaklı dağıtık hizmet engelleme saldırısını (DDoS) gösterebiliriz.

İş kanıtı konsepti bitcoinden önce yaransa da Satoshi Nakamoto bu tekniği kendi dijital para tasarımına ekleyerek geleneksel ödeme yöntemlerinde bir devrim gerçekleştirdi.

PoW fikri ilk defa 1993 yılında Cynthia Dwork ve Moni Naor tarafından ortaya atıldı, ama “proof of work” terimi ilk kez Markus Jakobsson ve Ari Juels tarafından 1999 yılında yayınlanan belgede kullanıldı.

2008 yılında Satoshi Nakamoto takma adlı birisinin yayınladığı Bitcoin belgesinde karşımıza çıkan PoW kripto paraların arkasında yatan en parlak fikirlerden birisi olabilir. Onun sayesinde biz güvene dayalı olmayan ve dağıtık mutabakat mekanizmasına sahip olduk.

Güvene dayalı olmayan ve dağıtık mutabakat nedir?

Güvene dayalı olmayan ve dağıtık mutabakat sistemi sayesinde birisine para göndermek veya birinden para almak istediğiniz zaman güvenilir bir üçüncü taraf hizmetine ihtiyaç kalmıyor.

Geleneksel ödeme hizmetlerini kullanırken Visa, Mastercard, PayPal ve bankalar gibi güvenilir üçüncü şahıslara ihtiyaç duyarız. Onlar kendi kayıt sistemlerinde işlemleri ve her hesap için güncel bakiye bilgisini kaydederler.

Bitcoin ve bazı kripto paralar ise bu geleneksel yöntemi alt üst ederek yeni bir sistem - dijital nakit sistemi ortaya koyuyorlar. Bu sistem dijital bir defter (blockchain) kullanıyor ve tarafların her birisi bu defterin en güncel kopyasını elinde tutuyor. Böylece üçüncü taraf hizmetlere gerek kalmadan işlem bilgileri teyit edilebiliyor, kaydedilebiliyor.

PoW ve madencilik

Teknolojinin derinine indiğimiz zaman iş kanıtı algoritmasının büyük ölçüde işlemci gücüne ihtiyaç duyduğunu görüyoruz. Buna madencilik deniyor. Madencilik sayesinde bir grup işlem bir araya getirilerek blockchain isimli dağıtık deftere kaydediliyor.

Madencilik iki amaca hizmet ediyor:

  1. İşlemlerin gerçekliğini teyit etmek ve böylece çifte harcamadan kaçınmak

  2. Yeni dijital para oluşturarak madencilere yaptıkları iş için hediye olarak vermek

Konuyu daha anlaşılır kılmak adına bir ödeme işlemi gerçekleştirdiğinizde sistemin arka planında neler yaşandığına bakalım.

  1. Sizin işleminiz diğer işlemlerle birlikte blok adlanan bir kümeye dahil ediliyor

  2. Madenciler her bloğun gerçek olduğunu tek tek kontrol ediyorlar

  3. Bunu yapmak için madenciler proof of work problemi olarak bilinen matematiksel sorunu çözmek zorundalar

  4. Sorunu ilk çözen madenci ödülün sahibi oluyor

  5. Doğrulanan işlemler dağıtık deftere kaydediliyor

Buradaki matematik problemi dikkat edilmesi gereken en önemli nokta. Çözülecek problem madenciler için yeterince zor olmalı, ama aynı zamanda ağdaki diğer düğümler için kolayca onaylanabilir olmalı. Bu fikir işlemci maliyet fonksiyonu veya sayısal bulmaca olarak adlandırılıyor.

Ağdaki tüm madenciler aday bloğun sayısal bulmacasını çözen ilk kişi olmak için yarışıyorlar. Bulmaca ise kaba bilgisayar kuvveti haricinde hiçbir yöntemle çözülemediği için muazzam miktarda denemeler yapmak gerekiyor.

Eğer madenci doğru çözümü bulursa, bunu tüm ağa ilan ediyor ve protokol tarafından verilen kripto para ödülünü alıyor.

Teknik bakış açısı ile söylemek gerekirse madencilik işlemi ters şifreleme işlemidir. Burada önemli olan blok verisinin kriptografik şifresinin gereken eşik değere ulaşmasını sağlayan numarayı (nonce) bulmak. 

Bu eşik değeri zorluk diye adlandırılıyor ve bu madenciliğin rekabetçi doğasını ortaya koyuyor. Ağda ne kadar çok bilgisayar olursa zorluk derecesi o kadar yükselir ve yeni blok yaratmak için gereken bilgisayar gücü de bir o kadar artar. Bu ayrıca her yeni bloğun öncekinden daha pahalıya mal olmasına sebep olur ve madencileri ekonomik denge yaratmak için daha verimli madencilik sistemleri kullanmaya iter.

İş kanıtı algoritması sadece Bitcoin tarafından değil, Ethereum ve diğer blockchain’ler tarafından da kullanılıyor. Bazı kripto paralar ise daha verimli olduğu söylenen başka mutabakat algoritmalarını kullanıyorlar. Bunlara misal olarak proof of stake ve proof of authority’yi göstermek mümkün.

Kaynak: https://blockgeeks.com/guides/proof-of-work-vs-proof-of-stake/

Etiketler:

pow madencilik

bfmedia/data

BTC $ 8195.955
XRP $ 0.29608
ETC $ 4.54962
ETH $ 172.776
ADA $ 0.03937
LTC $ 54.47
USDT $ 1.00119
TRX $ 0.01547