Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş (DAO) nedir?

İçindekiler

Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş veya Merkezi Olmayan Otonom (Decentralized Autonomous Organization- DAO) isminden de görüldüğü gibi merkezi olmayan dijital organizasyon demektir. Bir ülkeye veya devlete bağlı değildir.

Blockchain  teknolojisi sayesinde başarıyla uygulanan en iyi konseptlerden biri DAO’dur. Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş akıllı sözleşmeler ile yönetilen bir kuruluştur. Blockchain'de finansal işlemleri ve kuralları kodlar, etkin bir şekilde merkezi bir otorite ihtiyacını da ortadan kaldırır. Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş kripto ve merkezsiz sistemde bir risk sermayesi fonu gibi kullanılır. Merkezi bir otoritenin olmaması hem maliyetlerin düşmesine hem de yatırımcıların daha çok erişim ve kontrol sağlamasına neden oldu.

DAO, Ethereum ağında akıllı sözleşme olarak geliştirilmişti. Kod iskeleti Slock’ta açık kaynak kodlu olarak yapılmıştı. 2016 Mayıs ayının başında, Ethereum topluluğunun birkaç üyesi DAO’u başlatacağını duyurdu. Ethereum topluluğunun üyeleri tarafından DAO olarak isimlendirildi. Bu oluşum kitle fonlamasına (crowd funding) çıktı ve 150 milyon dolar fon topladı. Bu fon projeleri finanse etmek amacıyla kurulmuştu. Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş'da yatırım kararı bir kişiye veya yatırımcı grubuna ait olmaz. Yatırımcıların paralarını tutmak yerine onlara DAO tokenleri verilir. Bu tokenler sayesinde yatırımcılar projelere finanse edecekleri hisselere oranla oy verebiliyorlar, proje kar ettiğinde ise ödülleniyorlar. Oy kullanmadılarsa, istedikleri zaman fonlarını geri çekebiliyorlar.

DAO nasıl çalışır?

Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş veya Merkezi Olmayan Otonom bilgisayar programı tarafından yapılmış akıllı sözleşmeler ile çalıştırılır.

İşlem Tokenleri : DAO’ların mevcut olmak için belirli faaliyetleri ödüllendirme mekanizması gibi bir değere sahip olan dahili mülke ihtiyacı vardır. Fonlama direk kuruluşun yaratılması için gerçekleşir. Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş'ların hiyerarşik, yöneticilik veya idare yapısı yoktur. 

Otonom: Oluşum harekete geçtikten sonra kurucusundan bağımsızdır ve dış güçlerden etkilenmez. Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş'un açık kaynaklı olması onu şeffaf ve dürüst kılar. Onun işlem kayıtları ve programlanmış kodları blockchain üzerinde tutulur. Bu yaklaşım finansal işlemlerde aracıları ve bir birine güvenme ihtiyacını ortadan kaldırıyor. 

Oybirliği veya Mutabakat: DAO’da yatırım yapmak ya da geri çekilmek için tarafların ortak karara varması gerekir, buna consensus mechanism yani mutabakat yöntemi deniyor. Seçmenlerin çoğunluğu anlaşma sağlamışsa kodda hatalar bulunsa bile oylama işlemi gerçekleşene kadar düzeltilemez.

Sözleşme tarafları: DAO ürün yapamaz, kod yazıp donanım geliştiremez. Bu hedeflere ulaşmak için Contactor'a ihtiyaç var. Onlar token sahiplerinin oyları ile atanır.

Teklifler: Teklifler Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş'da karar vermenin temel yoludur. İnsanların teklif vererek ağı yüklemesinden kaçınmak  ve spam ağından gelen insanları engellemek için depozit olarak para talep eder.

Oylama: Teklif verildikten sonra, oylama başlar. DAO aracıya ihtiyaç duymadan sadece koda güvenerek insanlara dünyadaki herhangi biriyle ekonomik değer değişimine, borç vermeye, borçlanmaya, yatırım yapmaya ve para kazanmaya olanak sağlar.


Kaynaklar: 

https://medium.com/swlh/the-story-of-the-dao-its-history-and-consequences-71e6a8a551ee

https://blockchainhub.net/dao-decentralized-autonomous-organization/

https://101blockchains.com/define-dao-decentralized-autonomous-organizations/

https://medium.com/altcoin-magazine/simple-agreement-for-future-tokens-saft-explained-a72d23cddf77

https://101blockchains.com/what-is-saft/


Etiketler:

dao ethereum