bfmedia

Yükleniyor…

Kripto Para ve Dijital Paranın Farkları

Kripto para ve dijital para arasında ne farklar var?

Kripto Para ve Dijital Paranın Farkları

İçindekiler

Kripto paralar farklı çeşitlere ayrılıyor. Kripto para nedir yazımızda da bahsettiğimiz gibi Bitcoin (BTC), bunlardan ilk ortaya çıkan ve en popüler olanı. Bitcoin’in ardından ona alternatif olarak ortaya çıkan altcoin’ler piyasaya sürülmeye başladı. Tabi en büyük farkı BTC gibi gizemli değil, belirli kişiler veya kurumlar tarafından ihraç edilmiş olmaları. Altcoin kavramı, “alternative coin”in kısaltılmış halidir. Bu projelerden en popüler olanı ise Ethereum Blokzinciri.  

Altcoinlerin yanı sıra “stablecoin” dediğimiz sabit kripto paralar da ortaya çıktı. Yukarıda verdiğim CBDC örneği de bu kategoride yer almakta. Stabil kripto paralar herhangi bir değere dayalı olarak var olurlar. Genelde Bitcoin gibi kripto paralar hiçbir değere dayalı olmaz. Arz-talep meselesine göre yani onu kullanan kişilerin verdiği değere göre fiyatları yükselir veya düşer. Fakat stabilcoinler tıpkı lira, dolar gibi itibari paralara endekslenmiştir ve fiyatları isminden de gördüğünüz üzere “sabit”dir.   

Coinlerin birbirinden farkını aşağıdaki nedenlerle ayırt edebiliriz:  

 


Bazı kripto paralar BTC gibi izlenebilir ve anonimliğin korunduğu yapıda olsalar da, Monero gibi coinlerde tüm işlem bilgileri -parayı kimin nereye, ne kadar ve ne zaman gönderdiği- gizli tutuluyor. Bu yöntem kara para aklamaya müsait bir yapı arz ettiği için bazı devletleri rahatsız etse de bu coin’in taraftarları bireylerin “mahremiyet”i açısından bu tür coin'leri savunmakta.    

Kripto para sahibi olmanızın birçok yolu vardır. Bunlardan en yaygın olanı madencilik yapmaktır. Kripto para madenciliğinde de tıpkı geleneksel madencilikteki gibi “para kazırsınız”. Fakat bunu sadece dijital ortamda bilgisayarlar yardımıyla yapabilirsiniz. Kripto para madenciliği ile ilgili bu serimizde madencilik türlerine ve diğer kapsamlı bilgilere ulaşabilirsiniz. 


"Dijital para” mı, “kripto para” mı? Kafa karıştırıcı terimler   

Terimlerle ilgili hep sorun yaşandığını görüyoruz. Örneğin, CBDC’den bahsederken kurumlar “digital currency” kavramını, medya ise “kripto para” kavramını kullanıyor. Bu da elbette okuyucuların kafasını karıştırıyor. Bu yüzden kısaca “dijital para” ve “kripto para” kavramlarının farklarına değinelim. 

Dijital para – elektronik paraların hepsini tanımlamak için kullanılan bir terim. Yasal bağlamda dijital paralar tıpkı itibari paralar gibi düzenlenir. Çevrim içine aktarılabilen tüm paralar -kripto paralar da dahil buna- dijital para olarak kategorilendirilir. Dijital paranın en temel özelliği “fiziki” olmamasıdır -yani “elle tutulmaması”-.    

Kripto para – bir çeşit dijital paradır. Somut değildir ve elektronik şekilde var olur. Kriptonun arkasındaki başlıca teknoloji veri şifreleme teknolojisidir; bu da anonimlik ve işlemlerin güvenliğini sağlar. Kripto paranın diğer önemli özelliği ise blokzincir üzerinde, yani merkezsiz ve aracıları ortadan kaldıran bir yapı üzerinde işlem görmesidir.     


Kripto para ve dijital paraların benzerlikleri  

  • Her ikisi de elektronik şekilde var olur.   
  • Kimlik doğrulama süreci: Her ikisinde de KYC (Müşterini Tanı) işlemleri vardır.   
  • Üçüncü tarafların olması: Her ne kadar “aracısız” olsalar da kripto paralarla transfer yaparken işlemin düğümler tarafından onaylanmasını beklemeniz gerekir.  

Kripto Para ve Dijital Para Benzerlikleri


Kripto para ve dijital paraların farkları 

Dijital para kripto paradan daha geniş bir kavramdır. Kripto para birimleri aynı zamanda dijital paradır fakat dijital para her zaman “kriptografi” kullanmamış olabilir, yani elektronik şekilde var olan herhangi bir ulusal para olabilir.   

Kripto para ve dijital paraların farkları


Dijital para şifrelemeye gerek duymaz; dijital paralar sınıflandırılmasalar da kripto paralar daha spesifik olur ve şifreleme tekniği kullanılır.    

Dijital para merkezî, kripto para ise merkezsiz yapıdadır; dijital para işlemlerinde işlemin arkasındaki otoritenin onayı gerekirken, kripto para işlemlerinde sadece topluluğun onayına ihtiyaç duyarsınız.   

Anonimlik seviyesi; dijital para işlemlerinden farklı olarak, kripto para transferi yaparken sizin kişisel bilgilerinize gerek duyulmaz. Sadece cüzdan adresini vermeniz yeterli olur. Cüzdanlarla ilgili detaylı bilgi almak için bu makaleyi okuyabilirsiniz.   

İşlemlerin şeffaflığı: Kişisel bilgiler gizli tutulsa da kripto para transferinde bir cüzdanda yapılan tüm işlemleri herkese açık blokzinciri üzerinden takip edebilirsiniz. Tabii ki Monero gibi kripto paralarda “mahremiyet” her şeyden önemli tutulduğu için bu bilgilerin hiçbirine erişilemez.   

Farklı yasal çerçeveler: Dijital para işlemleri örneğin Avrupa Birliği içerisinde yasal bir çerçevede yapılsa da, kripto para için dünyada hâlâ bütünüyle düzenli bir standart yasal çerçeve mevcut değil. Tabii ki son yıllarda, özellikle bu sene Libra’nın duyurulmasının ardından, denetleyici kurumlar farklı yasalar ve standartlar teklif etmeye başladı. 

Geri alınamaz: Dijital paraların aksine kripto para işlemlerinde yaptığınız transferi iptal etme, geri alma gibi bir seçeneğiniz yoktur.   

kripto para dijital para


Yorumlar (0)

Henüz hiç yorum yapılmamış. İlk yorum yapan sen ol.








ÜLKELERİN YASALLIK DURUMLARI