İtibari Para Nedir?

İçindekiler

İtibari para (Legal Tender, Fiat Money, Flat Money) kısaca kanuni para ve Konvertibl olmayan kâğıt para olarak da adlandırılır.


İtibari Para’ya Giriş

İtibari para (Flat Money) para biriminin bazı değerli nesneleri para birimi standardı olarak kullanmadığı anlamına gelir. O gerçek emtiaları veya malları temsil etmez. Aynı zamanda dağıtımcı para birimini ayni olarak kullanmak zorunda değildir. Yalnızca hükümetin bunu yasal para birimi yapma kararına güvenir. İtibari para biriminin değeri, sahibinin para biriminin gelecekte satın alma gücünü sürdürebileceğine dair inancından gelir, ancak para biriminin kendine özgü bir değeri yoktur (Intrinsic value). Yani bugünün kâğıt parası gibi. Sadece halk kabul edileceğine inandığında, itibari para birimi yürürlüğe girecektir. İtibari para düzenleyen bazı ülke veya bankalar, itibari parayı bir veya birkaç yabancı para birimi ile ilişkilendirecek ve döviz kurlarını devlet döviz rezervleri ile belirli bir seviyede tutacaktır. Ayrıca, herhangi bir çıpa sahip olmayan itibari paralar da vardır ve bunların değeri, dağıtıcının dağıtımı sürdürmek için kontrol etmesine güvenerek serbestçe dalgalanır.



Tarihte, hükümet banknotların ve nadir olmayan metallerin (bakır, nikel vb.) itibari para olmasını zorunlu kılmadan önce dolaşımdaki çoğu para biriminin de belirli bir iç değeri vardı. Örneğin altın para ve gümüş para. Bu tür para birimlerine Emtia Parası (Commodity Money) denir. 

Birçok insan itibari paranın çıpası olmadığına inanıyor. Fakat Zhang Wuchang’a göre bu yanlış. Aslında itibari paranın da bir çıpası vardır ve itibari paranın dayanağı ekonominin CPI endeksi madde sepetidir. Ancak para miktarındaki değişiklik fiyat seviyesinin yanı sıra diğer ekonomik hedefleri de dikkate alacaksa, o zaman para birimine birden fazla çıpa yerleştirilmiş demektir.


İtibari Paranın Doğuşu

Mali sisteme müdahale gibi, hükümet de para standardına müdahale ediyor, en önemli müdahale itibari para oluşumu olabilir. Genel olarak mali nedenlerden ötürü, bu süreç genellikle hükümetin bir banka tekeli ayrıcalığı vermek için müdahale etmesi ile başlar. 

İngiltere Merkez Bankasının önemli durumuna bakıldığında, banka çaresiz kalan hükümetten ayrıcalıkları satın aldı ve bu ayrıcalıklar diğer bankaların borçlarını ödemek için genellikle İngiltere Merkez Bankası borcunu kullandıkları bir piramit sistemine yol açtı.

 İngiltere Merkez Bankası ise borçlarını ödemek için altın kullanmaya devam etti. Fakat sonunda hükümet, imtiyazlı bankanın borcu ile mal arasındaki bağı koparmak için müdahale etti. Bu İngiltere örneğinde hükümetin İngiltere Merkez Bankasının kredisine olan aşırı talebi, İngiltere Merkez Bankasının nakit ödemeleri sürdürmesini engelledi ve hükümetin 1797’deki müdahalesi, İngiltere Merkez Bankasının iflasını yasallaştırdı ve ona bu tür ödemeleri durdurma emri verdi. Böylelikle para birimi dönüştürülemez hale geldi ve bu şekilde devam etti. 

1821'de konvertibiliteyi tekrar geri sağlandı ama 1914'te tekrar bastırıldı. Artan siyasi müdahale, konvertibiliteyi geri getirme çabalarının nadiren başarılı olmasına sebep oldu ve 1970'lerin başında Bretton Woods sisteminin çöküşüyle, altınla olan herhangi bir resmi bağlantıdan da vazgeçildi.

Amerika Birleşik Devletleri tarihinde siyasi baskının altınla ilişkili süreci zayıflattığı açıktır. 19. yüzyılda ABD hükümeti, konvertibiliteyi bastırmak için defalarca müdahale etti ve buna rağmen sonunda onu geri getirdi. En dikkat çekici durum 1861'de İç Savaş'ın patlak vermesiyle meydana geldi. O sıralarda, federal hükümetin banka kredisi talebi, büyük ticari bankaları konvertibiliteden vazgeçmeye zorladı. 1879'a kadar, ABD dönüştürülemez Amerikan banknotu (1861'de ABD federal hükümeti tarafından verilen itibari para) standardını sürdürdü. Daha sonra, 1933'den önce altın standardı müdahale olmaksızın sürdürüldü. Federal Rezerv Sistemi 1913'te kurulduğunda, amacı Federal Rezerv Sisteminin bu standart altında faaliyet göstermesine izin vermekti. Ancak, bir yıl içinde uluslararası altın standardı çöktü ve Federal Rezerv Sistemi kısa süre sonra hala altınla bağlantılı tek büyük merkez bankası haline geldi. 

Bu noktada Federal Rezerv Sistemi, altın standardı kapsamında bir merkez bankasının genellikle sahip olduğundan daha fazla karar verme gücüne sahip olduğunu tespit eder, ancak ne yapacağını bilemez. Hatta 1920'lerde bile, uluslararası altın standardını geri getirme konusundaki başarısızlıktan sonra, hala önemli bir karar alma gücüne sahipti. Uluslararası altın standardının Bretton Woods sisteminin değiştirilmiş bir formu olarak yeniden tesis edildiği II. Dünya Savaşı'ndan sonra bir kez daha büyük karar verme gücüne sahip oldu. Savaştan sonra, hükümetin kendisi tarafından teşvik edilen Federal Rezerv Sistemi, uzun vadeli sistemde izin verilenden daha kapsamlı bir para politikası uygulamaya başladı. 

Sonuç olarak, Federal Rezerv Sisteminin altın stoku kademeli olarak azaldı ve zorunlu altın rezervi şartlarına tabi olduğunda bu tür gereklilikleri ortadan kaldırmak için Kongre'de lobi yaptı. Kongre bunu yaptı ve altın takası standardının geri kalan kısmı daha da zayıfladı. Bununla birlikte, altın takası standardına tabi olan Federal Rezerv Sisteminin artan özgürlüğü, aynı zamanda politik etkiye direnme kabiliyetini de azalttı ve Federal Rezerv Sistemi, Johnson'ın devasa harcamalarını "karşılamak" için artan bir baskı altında. Federal Rezerv Sistemi, bu baskıya ve devam eden altın çıkışlarına karşı sadece zayıf bir direnç gösterdi; kaçınılmaz sonuç ise ABD Merkez Bankası altının dolar fiyatı koruyamaz. Altın takası standardından nihayet 1970'lerin başında vazgeçildi. Şimdiye kadar, tarihte ilk kez, barış zamanında yasal standartta yer alan büyük ülkelerin artık Ancak konvertibiliteyi yeniden geri sağlamak için katı niyetleri yok.

İtibari paranın oluşturulması para standartlarının yapısında temel bir değişiklik anlamına gelir. Geçmişte para birimi standardı, para birimi değerinin her zaman bir veya daha fazla değerli metalin değeriyle ilişkilendirmiştir ve bu bağlantıyı sürdürme ihtiyacı, hükümetin veya merkez bankasının kendi para politikasını uygulama yeteneğini ciddi şekilde sınırlandırmıştır. İngiltere Bankası gibi bir merkez bankası, faiz oranlarını değiştirme yeteneğine sahip olabilir, ancak bu yetenek, konvertibiliteyi sürdürme ihtiyacı ile sınırlıdır.

 Sistem bazı açılardan eksik olsa da, son derece otomatiktir ve katılımcı merkez bankalarının karşılaştığı temel sorun, konvertibilite sağlamaya devam etmelerine garanti vermektir. Ancak konvertibilite kaldırıldığında, merkez bankası artık herhangi bir dış kısıtlamayı karşılamak zorunda kalmaz, yapmak istediğini yapmakta az çok özgürdür. Bu yeni kurulan özgürlük, para birimi standardındaki değişikliklerle bağlantılıdır. Geçmişte fiyat seviyesi, bir yandan para ihracı konvertibilite kuralları ile, diğer yandan piyasadaki "çıpa" emtia arz ve talebi ile sabitleniyordu. Ama şimdi, fiyat seviyesi, merkez bankasının piyasadaki açık ve basit "temel para birimi" arz ve talebi tarafından belirlenir ve fiyat seviyesi ile herhangi bir emtianın fiyatı arasındaki bağlantı ayrılmıştır. 

Belirli bir temel para birimine yönelik herhangi bir talep için fiyat seviyesi, merkez bankasının serbest bırakmayı seçtiği temel para birimi miktarına göre belirlenir ve merkez bankası, dağıtmayı umduğu kadar temel para birimi çıkarabilir. Bu nedenle, fiyat seviyesi merkez bankasının politikası tarafından belirlenir ve bu politikayı neyin belirlediği ve etkisinin ne olduğu incelenmeli.


İtibari paranın gelişimi

Para birimi sistemi başlangıçta emtialara dayalı olsa da, emtia para biriminden itibari paraya geçiş istikrarlı ve küresel bir eğilimdir. İtibari para, herhangi bir maddi emtiayı temsil etmez, ancak kanunla desteklenir ve insanların tüm işlemlerde kabul etmesini gerektirir. Emtia para birimi döneminde bile, genellikle banknot şeklinde bir altın dolaşımı vardır ve miktar genellikle gerçek altın miktarından daha fazladır. Emtia para birimi döneminde bile, genellikle banknot şeklinde bir altın dolaşımı vardı ve miktar genellikle gerçek altın miktarından daha fazlaydı. Etki açısından bakıldığında bunların hepsi itibari paradır, çünkü tüm banknot sahipleri aynı anda altınla değişim talep ederse dünya altın stoku talebi karşılayamayacak. Altının bir parçası olarak desteklenen banknot sistemi, modern ödeme sisteminin kökenidir. Modern ödeme sisteminde paranın yüzde 100'ü dönüştürülemez.

Orta Çağ'da altını kuyumculara emanet etme işi banknotların kökeniydi ve banknotlar başlangıçta kuyumcularda yatırılan altın iddiasını ifade ediyorlardı. Banknotlar çeklere benzer. Aradaki fark, bir kişinin elinden diğerine aktarılabilmesidir. Ticari bankaların banknot çıkarmamaları için bir neden yok, gerçekten de tarihte özel banknotların tedavülde olduğu bir dönem vardı. Ancak çoğu toplumda banknot dağıtımı hükümetin tekel gücüdür. Para birimi dağıtmak, mali gelir yaratan bir faaliyettir. Bazı toplumlarda, paranın yaratılması mali gelirin neredeyse tek kaynağıdır, çünkü bu hükümetler organize ve verimli bir vergi tahsilat sisteminden yoksundur ve bu nedenle yetersiz vergilendirme kapasitesine sahiptir.

1930’lardan önce para birimi yaygın bir şekilde emtialar tarafından desteklenmiştir, Ya da en azından kısmen emtialar tarafından desteklenmiştir. 19. yüzyıldan beri altın, uzun süredir ana akım emtia para birimi olmuştur. Dolaşımdaki para birimi altın para şeklini alır, ancak para biriminin çoğu, altın talep etme hakkını temsil eden kâğıt paradan oluşur. Altına dönüştürülebilen ulusal para birimine altın standart işlem denir. Altın standardı popüler olduğunda, çoğu ülke para birimlerini altınla sabit bir fiyattan değiştirme sözü verdi. II. Dünya Savaşı'nın sonunda, çoğu ülke sabit bir altın döviz kurunu korumayı kabul etti, ancak bu sistem aynı zamanda belirli bir esnekliğe sahipti ve bir ülkenin, yerel döviz kıtlığına yanıt olarak altın döviz kurunu periyodik olarak ayarlamasına izin verdi. 1973 yılında dalgalı döviz kuru sistemi kurulmuş ve o zamandan beri ABD dolarının değeri ABD hükümetinin kredisi dışında herhangi bir destek görmemiştir.

Hükümet, kâğıt para ile altın arasındaki dönüştürülebilirliği sürdürmek istediği sürece, hükümetin daha fazla para yaratma kabiliyeti sınırlı olacaktır. Merkez bankası, halkın talebini karşılamak için önemli miktarda altın rezervi bulundurmalıdır. Bu, bugünün özel bankalarının mevduat yaratma yeteneklerinin belirli bir miktar nakit rezervi tutmaları gerektiği için kısıtlanması gibidir. 1930'larda altın standardı art arda geri dönüşü olmayan bir şekilde çöktü ve dünyadaki tüm ülkeler kendi para birimlerini dönüştürme yeteneğini yitirdiler, bu nedenle ülkelerin para birimini yaratmalarını etkileyen sınırlayıcı faktörler artık mevcut değil. Geçtiğimiz 60 yılda, dünya para sistemi yavaş yavaş saf bir itibari para sistemine doğru ilerledi. 1973 yılında dünya para sisteminden dalgalı döviz kuru sistemine geçişle birlikte, dolaşımdaki her bir para biriminin miktarı hükümetin seçimi dışında artık kısıtlanmamaktadır.



Konvertibl olmayan kâğıt paranın gelişimi


Para birimi homojenlik ve anonimlik gerektirir. Nakde çevrilemeyen banknotlar, para birimlerinin sahip olması gereken ancak emtia para birimlerinin olmaması gereken birçok özelliğe sahiptir: Kolay tanımlama, dayanıklılık, taşınabilirlik, hırsızlık önleme. Konvertibl olmayan kâğıt para ve kredi birbirinden ayrılamaz. Konvertibl olmayan kâğıt para bir nevi kredidir. Bu tür kredilerde devlet borçludur ve her bir alacaklı olarak devletten müracaat hakkı iptal edilmiştir, ancak devlet bunun karşılığında kanun ve zorlayıcı güçle kabulünü garanti etmektedir.


Emtia para ve Konvertibl olmayan kâğıt para arasındaki fark

Emtia para ve Konvertibl olmayan kâğıt para arasındaki fark ise: Emtia para biriminin kendi değeri vardır, Konvertibl olmayan kâğıt para değişim esnasında kabul edilmelerini sağlamak için yasal normlar ve ulusal zorlayıcı güce ihtiyaç duyar ve bu çeşit paralar kaldırıldığı zaman değersiz hale gelir. Ancak Konvertibl olmayan kâğıt paranın da kendine göre avantajları vardır.


Çin’in itibari parası

Çin’in itibari parası, Çin Halk Bankası tarafından çıkarılan RMB’dir. Ana RMB para birimi yuan cinsinden olup, altı tür dahil olmak üzere temelde banknot biçimindedir: 100 yuan, 50 yuan, 10 yuan, 5 yuan, 2 yuan ve 1 yuan; RMB, jiao ve fen’e de ayrılır ve altı tür dahil olmak üzere iki tür kağıt para ve metal madeni para kullanır: beş jiao, iki jiao, bir jiao, beş fen, iki fen ve bir fen.

RMB, Çin'deki tek bağımsız ve yasal para birimidir. Bağımsızlığı, RMB değerinin herhangi bir ülkenin para biriminin değeriyle sabit bir şekilde bağlantılı olması gerçeğinde somutlaşmıştır. Bir yabancı para birimi değer kazandığında veya değer kaybettiğinde, RMB döviz kuru buna göre ayarlanabilir; RMB altın miktarını, RMB dağıtımı ve para istikrarının garantisini şart koşmaz; devletin elindeki çok sayıda emtiadır; RMB'ye giriş ve çıkış, kota yönetimine tabidir. Meşruiyeti şu şekildedir: Çin'in egemenliği kapsamında, RMB sınırsız likiditeye sahiptir ve yalnızca fiyatlandırma, dolaşım ve kullanım için kullanılabilir fakat hiçbir birim veya birey bunu kabul etmeyi reddedemez.

RMB'nin yasal statüsünü korumak için ulusal yasalar ve yönetmelikler şunları şart koşar:

  1. Örtülü para birimine izin verilmez.
  2. Dahili bilet basmak için tüm birimlerin RMB stilini taklit etmesi kesinlikle yasaktır.
  3. Eksik RMB'nin değişimi ve imhasının yönetimini güçlendirmek.
  4. Sahte veya değiştirilmiş para biriminde sahtecilik veya kur değişikliği ve kaçakçılık kanuna göre cezalandırılır.
  5. Limitin üzerinde döviz taşıyan, izinsiz taşıma yapanlar veya ülkeye giriş çıkışlarda postada döviz taşıyan kişiler için, devletin ilgili birimleri hukuka uygun olarak ilgilenir. Durumun ağır olması ve suç teşkil etmesi halinde, cezai sorumluluğun hukuka göre araştırılması için yargı organlarına sevk edilir.


Genesis Block nedir? Bitcoin Musluğu nedir? Bitcoin Dünyamızı Nasıl Etkiliyor? Bitcoin İşlemleri Nasıl Çalışır? Bitcoin Tam Düğüm Nedir? BIP Nedir? Kimdir bu Satoshi Nakamoto? Sıcak Cüzdan: Web Cüzdan Nedir? Bitcoin Nedir? Bitcoin Nasıl Saklanır? Soğuk Cüzdan: Donanım Cüzdanı Nedir? Sıcak Cüzdan: Mobil Cüzdan Nedir? Bitcoin Nasıl Alınabilir? "Bitcoin Pizzası"nın Hikayesi Bitcoin'in Geleneksel Para Birimlerinden Ne Farkı Var? Sıcak Cüzdan: Masaüstü Cüzdan Nedir? Bitcoin Ne Zaman Doğdu? Soğuk Cüzdan: Kağıt Cüzdan Nedir? Yarılanma Nedir? SegWit Nedir? Bitcoin (BTC) Yasal mı? Bitcoin Ağı Nedir? Filecoin Nedir(2)? Filecoin Nedir(1)? EOS,Bitcoin ve Ethereum Arasındaki Fark Nedir? Altcoin Nedir? Kripto Korsanlığından Korunmanın Yolları Proof of Stake (PoS) Nedir? GPU Madenciliği Nedir? Proof of Work Nedir? ASIC Madenciliği Nedir? Delegated Proof of Stake Nedir? Madencilik Havuzu Nedir? Kripto Korsanlığı Nedir? Bulut Madenciliği nedir? CPU Madenciliği Nedir? Proof of Authority Nedir? Filecoin Madenciliği Nedir? MarcoPolo Protokolü (MAP) Uygulama Ekosistemi Konsorsiyum Blokzinciri Nedir? Blockchain Kullanım Alanları Yan Zincir Nedir? %51 Saldırısı Nedir? Merkezsiz VPN Nedir? EOS'un Avantajları Nelerdir? Neden Blockchain kullanılır? Özel Blokzincir Nedir? Herkese Açık Blokzincir Nedir? Çifte Harcama Sorunu Nedir? Blockchain nedir? MarcoPolo Protokolünün Teknik Altyapısı Blockchain Özellikleri Nedir? Blockchain Ekosistemi Nedir? MarcoPolo Protokolü Nedir? Blockchain nasıl çalışır? Blockchain güvenilir midir? Finans Teknolojileri (Fintech) Nedir? ICO Nedir? Basic Attention Token (BAT) Nedir? Monero (XMR) Nedir? “FOMO” Nedir? KYC Nedir Nasıl Yürütülür? STO nedir? Dash Coin (DASH) Nedir? Kripto Para Nedir? FATF Nedir? Tether (USDT) Nedir? AML Nedir? Token Yakmak Nedir? OTC Nedir? Eşler Arası (P2P) Ağ Nedir? Bitcoin Cash (BCH) nedir? FUD Nedir? Hodling Nedir? Tangle Nedir? İtibari Para Nedir? Kripto Para ve Dijital Paranın Farkları Dogecoin (DOGE) Nedir? Ticareti Botu Nedir? IOTA Nedir? Ethereum işlemleri nasıl çalışır? Ethereum’un Bitcoin’den farkı ne? Ethereum’da Mutabakat Yöntemi nedir? DApp Nedir? Akıllı Sözleşme Nedir? Ethereum İstanbul Çatallanması Nedir? Ethereum Madenciliği nedir? Vitalik Buterin Kimdir? Ethereum Casper Protokolü Nedir? Ethereum Nedir? Ethereum Sanal Makinesi (EVM) Nedir? Akıllı Sözleşmeler Nasıl Çalışır? DAO Nedir?

Piyasanın korku & açgözlülük endeksi
Korku (Ko)
Açgözlülük (Aç)
  • 3 gün
  • Dün
  • Bugün
Detaylar İçin Tıklayın powered by : alternative

bfmedia/data

BTC $ 10,562.970
ETH $ 351.152
XRP $ 0.236
USDT $ 1.000
BCH $ 224.740
LTC $ 46.545
LiNK $ 9.609
BSV $ 167.198
ADA $ 0.098
EOS $ 2.524
powered by : bittrex