IOTA Nedir?

İçindekiler

Alman IOTA vakfı tarafından tasarlanan IOTA, nesnelerin interneti cihazları ve bir kripto para birimini ortak paydada buluşturan, dağıtık defter teknolojisi (DLT) tabanlı bir projedir.

IOTA’nın ne olduğunu tam olarak kavrayabilmek için, dağıtık defter teknolojisi temelinde geliştirilen ve bizzat IOTA projesinin kurucuları tarafından “Tangle” adı verilen blokzincir alternatifi yapıyı tanımak gerekir.

Türkçeye “arapsaçı” olarak çevrilebilecek Tangle ile, adından da anlaşılabileceği gibi blokzincir benzeri bloklar arası düzenli şekilde sürdürülen bir zincir değil, çok daha karmaşık bir yapı tasvir edilmektedir.

“Directed Acyclic Graph” (Yönlü Düz Ağaçlar) yapısını temel alan Tangle’ın bu karmaşıklığı, aslında bir dezavantaj anlamında değil, bir avantaj olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu sistemde yapıya dahil olmak isteyen yeni düğümlerin (node) sadece kendisinden önceki 2 işlemi doğrulaması yeterlidir. Bu da sistemin çok daha hızlı işlemesini sağlar ve katılım arttıkça hızın da artması hedeflenmiş olur. Yani bir kişiden diğerine gerçekleşecek bir IOTA (MIOTA) transferi için sadece önceki 2 işlemin doğrulanması yeterli olacaktır.

Tangle’ın yapısı hakkında daha kapsamlı bilgi almak için Tangle Nedir? konulu yazımıza ayrıca göz atabilirsiniz. IOTA ağı

IOTA ağı: kaynak

Nesnelerin interneti ve kripto para yan yana

Adından da anlaşılabileceği gibi, IOTA projesi aslında IOT (nesnelerin interneti) cihazları arasında kurulacak iletişimler için tasarlanmıştır. Iota kelimesi ise sözlükte “zerre”, “küçük miktarda şey” anlamları taşımaktadır.

Örneğin bir otomobilden otomatik olarak kesilecek herhangi bir yol ücreti veya içerisindeki yumurtaların azalması durumunda marketten kendi başına yumurta sipariş edebilecek bir buzdolabı için bir ödeme sistemi geliştirilmesi gerekmektedir. IOTA da gelecekteki bu ihtiyaç için ortaya atılan bir projedir.

Cihazların kendi aralarında yapacakları bu gibi ödemeler esnasında yaşanacak en büyük problem, günümüz bankacılık sisteminin ve hatta bitcoin gibi kripto para projelerinin dahi mikro ödemeler konusunda yaşattığı sıkıntılardır.

Gelecekte elektrik harcamalarının sadece kullanım miktarına göre cihazlar tarafından ödenmesi tasarlanmak istenirse, 2 dakikalık bir kullanım için ödenecek ücret çok düşük bir meblağ içerecektir.

Günümüzdeki ödeme sistemleri kullanıldığında 0,1 kuruş gibi miktarların aktarılması için ödenecek komisyonlar, ödenecek ana miktardan çok çok daha fazla olacaktır. İşte IOTA’nın odaklandığı nokta da budur. Ölçeklenebilir ve anlık transferlerin cihazlar tarafından insanlara hissettirmeden çok hızlı şekilde yapılabildiği bir sistem ile bu sorunun üstesinden gelinmesi amaçlanmaktadır.

Madencilik ve işlem komisyonu yok

Blokzincir teknolojisinin kullanılmadığı ilk kripto para projesi olarak ortaya çıkan IOTA’nın üretilmesi için herhangi bir kripto para madenciliği yapılması gerekmiyor.

IOTA platformu, daha sonra artmayacak sayıda sabit bir para arzı yaparak, ağın ilk işlemi olan Genesis işlemi içerisinde toplam 2,779,530,283 adet MIOTA oluşturmuş ve ilk arzını ICO (ilk coin arzı) yoluyla gerçekleştirmişti.

Sistemin ilerleyebilmesi için geçmişteki 2 düğümün PoW (iş ispatı) yöntemiyle doğrulanmasının yetiyor olması, madenciliğe olan gereksinimi ortadan kaldırmaktadır. Bu özellik ile kullanıcı sayısı arttıkça işlemlerin daha da hızlıca doğrulanabilmesi amaçlanmaktadır.

İşlem komisyonu alan madencilerin bulunmaması mikro ödemeler konusunda IOTA’nın fayda sağlamaya çalıştığı esas noktadır.

IOTA, 3 Kasım 2017 tarihinde ortaya çıktığı günden itibaren birçok büyük kurumla ortaklık projeleri yürütmek için anlaştı. Wolkswagen, Fujitsu ve Jaguar gibi büyük şirketler, IOTA ile ortak çalışma yürüttüğü duyurulan şirketlerden bazıları.

IOTA (MIOTA) güncel değeriIOTA (MIOTA) güncel değeri (Kaynak: Coinmarketcap)

Kripto para olarak beklentileri karşılayamadı

Arkasındaki yenilikçi Tangle teknolojisi ile birlikte gelecek vadeden bir proje olarak görülen IOTA, kripto para birimi olarak henüz beklenen gelişimi sağlayamadı.

Üstelik ilk piyasaya sürüldüğü tarihe yakın dönemde 5,5 doların üstünü gören IOTA (MIOTA), geçtiğimiz iki yıl içerisinde gerçekleşen bütün ortaklık haberlerine rağmen çok büyük düşüş kaydederek 20 cent seviyelerine kadar indi.

Bu yazının yazıldığı tarih olan 7 Ocak 2020 tarihindeki Coinmarketcap verilerine göre, IOTA (MIOTA) şu anda 0,19 dolardan işlem görmekte. Proje nesnelerin interneti alanında gelecek vadediyor gibi görünse de ileride ne gibi gelişmelerle karşılaşacağımızı şimdiden tespit etmek pek kolay görünmüyor.


Kaynaklar: 

Ahmet Usta, Serkan Doğantekin, Blockchain 101 v2, BKM Yayınları, https://www.bkm.com.tr/wp-content/uploads/2019/08/15082019_kitap.pdf

Dr. Vedat Güven, Erkin Şahinöz, Blokzincir - Kripto Paralar - Bitcoin: Satoshi Dünyayı Değiştiriyor, Kronik Kitap, s.120-126

https://www.iota.org/get-started/what-is-iota

https://coinmarketcap.com/currencies/iota/


 


Etiketler:

iota miota tangle
Genesis Block nedir? Gavin Andresen'in kurduğu Bitcoin Musluk nedir? Bitcoin dünyamızı nasıl etkiliyor? Bitcoin İşlemleri Nasıl Çalışır? Kimdir bu Satoshi Nakamoto? Bitcoin nedir? Bitcoin ile ne alabilirsiniz? Bitcoin nasıl saklanır? Bitcoin nasıl satın alınabilinir? Bitcoin'in geleneksel para birimlerinden ne farkı var? Bitcoin (BTC) yasal mı? Bitcoin ne zaman doğdu? Madencilik Havuzu Nedir? Proof of Stake Nedir? Kripto Korsanlık Nedir? GPU Madenciliği Nedir? Bulut Madencilik nedir? ASIC madenciliği nedir? Delegated Proof of Stake Nedir? Proof of Work Nedir? Kripto Korsanlıktan Korunmak İçin Ne Yapmalıyız? Proof of Authority Nedir? İşlemci (CPU) Madenciliği nedir? Blockchain nerelerde kullanılır? Merkezsiz VPN Nedir? Yan Zincir (Side Chain) Nedir? Konsorsiyum Blokzinciri Nedir? 51 Saldırısı Nedir? Blockchain sisteminin özellikleri nelerdir? Neden Blockchain kullanılır? Blockchain nasıl çalışır? Blockchain güvenilir midir? Özel Blokzincir (Private Blockchain) Nedir? Halka Açık Blokzincir (Public Blockchain) Nedir? Blockchain nedir? ICO Nedir? Basic Attention Token (BAT) Nedir? Monero (XMR) Nedir? Altcoin nedir? STO nedir? Kripto Para Nedir? Sabit Kripto Paralar: Tether (USDT) Nedir? Finans Teknolojileri Nedir? “FUD” Nedir? “FOMO” Nedir? Ticareti Botu nedir? Tangle Nedir? Hodling Nedir? IOTA Nedir? Bitcoin Cash (BCH) nedir? Eşler Arası (P2P) Ağ Nedir? Ethereum Madenciliği nedir? Ethereum İstanbul Çatallanması (Hard Fork) Nedir? EVM (Ethereum Virtual Machine) nedir? Ethereum’da DApp nedir? Akıllı Sözleşme Nedir? Ethereum’un Bitcoin’den farkı ne? Ethereum işlemleri nasıl çalışır? Ethereum Casper Protokolü Nedir? Ethereum Nedir? Merkezi Olmayan Özerk Kuruluş (DAO) nedir? Ethereum’da Mutabakat Yöntemi nedir? Vitalik Buterin Kimdir?

bfmedia/data

BTC $ 8908.816
XRP $ 0.2428
ETC $ 8.4256
ETH $ 174.703
ADA $ 0.04414
LTC $ 59.455
USDT $ 0.99993
TRX $ 0.01752