Bitcoin İşlemleri Nasıl Çalışır?

İçindekiler

Basitçe anlatırsak

Örneğin; size biraz BTC göndermek istiyorum, bu talebimi Bitcoin ağı üzerinde yayınlıyorum.  Ardından ağ üzerindeki düğümler (node) işlemi onaylamak için tüm Bitcoin ağını taramaya başlar. Doğrulamak istediği iki unsur vardır: 

1) Benim size göndermek istediğim kadar bitcoin'im var mı?  

2) Yeterli kadar bitcoin'im varsa ben bunları daha önce sizden başka birine yolladım mı? (Double-spending yani çift harcamayı önlemek için) 

Bu soruların tespitini yaptıktan sonra işlem ayrıntısı bir blok içine kaydedilir. Sonra sistem bu yeni oluşturulan bloğu otomatik olarak bir önceki bloğa bağlar. Böylece bloklar bir biriyle bağlanarak “Blockchain”(blok zinciri) diye adlandırdığımız yapıyı ortaya çıkarır. Gerçekleşen işlemler geri çevrilemez  veya değiştirilemez.  Çünkü veriler tek bir merkezde değil, dağıtık düğümlerde kaydedilmekte ve herkes tarafından takip edilebilir. Ayrıca bir birine bağlı bloklardan birinin değişmesi zincirdeki diğer blokların da değişmesi gerektiği anlamına geliyor.  


Biraz daha derinleştirelim 

Bitcoin cüzdanı aslında bitcoin'i saklamıyor. Sadece bitcoin adresini kaydediyor. Bu adreste geçmiş işlemlerin kaydı bulunduğu için buna bakarak hesapta ne kadar bakiyenin olduğu hesaplanabiliyor. “Genel anahtar” olarak bilinen bu adres genellikle 34 harf ve sayıdan oluşan uzun bir dizidir. Diziyi tüm dünya görse de hiçbir sakıncası yoktur! Çünkü her adresin veya genel anahtarın karşılık gelen çoğu64 harf ve sayıdan oluşan bir “Özel anahtarı” da vardır. Özel anahtarı gizli tutmak hesabın güvenliği açısından çok önemlidir. İki anahtar birbiriyle bağlantılı olsa da genel anahtarınızın bilinmesi özel anahtarınızı tehlikeye atmıyor. Çünkü bu çift anahtar birbirinin aynısı değil tamamlayıcısıdır.    

Bitcoin adresinden yapılacak tüm işlemlerin özel anahtarla “imzalanması” gerekiyor. Bu nedenle herkesin özel anahtarı ve işlem ayrıntıları (kime ne kadar BTC yollandığı gibi) bilgisayar veya mobildeki kripto para cüzdanlarında saklıdır. Bu bilgilerle bir dijital imza oluşturulur ve bu imzalar internet üzerinde doğrulama işlemi başlatır.    

Bu işlemin doğrulanabilmesi için, dijital imza ve genel anahtar (herkesin bildiği) kullanarak, karşı tarafa göndermek istediğim kadar bitcoin'e sahip olduğum ve bu bitcoin'leri başka birine göndermediğim kontrol edilmelidir. Sistem adres geçmişimi kontrol ederek daha önce şu an göndermek istediğim BTC’i harcamamış olduğumu tespit edebilir. Çünkü herkese açık olan blokzinciri  genel anahtarımla oluşturulan işlem geçmişlerimi kaydetmiştir.  


Daha da derinleştirsek  

İşlem doğrulandıktan sonra, diğer işlemlerle birlikte bir “bloğa” dahil edilir.   

Kısaca Hash’ın ne olduğuna değinelim. Hash fonksiyonu kriptografi biliminde sıklıkla kullanılan bir algoritmadır. Hash herhangi uzunluktaki bir veriyi sabit uzunlukta bir veriye dönüştüren bir fonksiyondur.  

Örneğin, bir Harry Potter ve Felsefe Taşı kitabını veya başka bir veriyi 64 karakterli dizgiye indirger. Ama yanlış anlaşılmasın, her verinin kendine özgün hash değeri olur, buradaki 64 karakter farklı veriler için hiçbir zaman aynı değildir. Yani bir cümlede sadece virgül kadar ufak bir değişiklik bile bütün hash değerini değiştirir. Bu da aslında sistemi en güvenli kılan sebeplerdendir. Çünkü zincirde bütün bloklar birbirine hash değeri ile bağlıdır. İşlemler yapılır, sonra o işlemler bloğu oluşturur ve bloklar da dolduğunda zinciri oluşturur.  5 numaralı blok tamamlandığında, (burada örnek olarak bloğu 5 numaralı blok diyelim), yeni yapılan 6 numaralı bloğun girdisi 5 numaralı bloğun hash değeridir. Böylece her yeni blok hem kendinden sonrakine hem de öncekine hash değeri ile bağlanır. Sistemde kötü niyetli bir kullanıcı herhangi bir bilgiyi, örneğin Leyla’nın Aslı’ya 5 BTC gönderdiği bilgiyi değiştirmek isterse bütün zinciri bozar. Çünkü az önce dediğimiz gibi hash değeri her veriye özgün olarak hesaplanmıştır. Bir veriyi değiştirmek için bütün blokları baştan değiştirmeniz lazım, bu da pek mümkün değil. Bu durumda ufak bir kötü niyetli girişim olsa bile hemen fark edilir. 

Bitcoin’i kıymetli yapan özelliklerinden biride işte budur, bu sistemin değiştirilmesi çok zor ve neredeyse imkansızdır.

bfmedia/data

BTC $ 7272.048
XRP $ 0.22
ETC $ 3.86319
ETH $ 144.57
ADA $ 0.0373
LTC $ 44.47
USDT $ 1.001
TRX $ 0.01444