Bitcoin'in geleneksel para birimlerinden ne farkı var?

İçindekiler

Bir önceki "Bitcoin nedir" makalemizde, Bitcoin 'in bir aracı olmadan eşler arası transfer yapabilen ve kriptografi ile şifrelenmiş bir dijital para olduğunu söylemiştik. Bu makalede Bitcoin 'in geleneksel paralardan farklarının ne olduğunu görelim.

Yetkinin dağıtılması   

Bitcoin’in  en büyük özelliği merkezi olmayan bir yapı üzerinde tasarlanmasıdır. Bu nedenle merkezi bir kurum tarafından basılan ve dolaşımını yasallaştırılan  dolar  veya  euro  gibi  itibari  paralara  benzemez. Bitcoin,ağda gerçekleşen transferlerin kaydını oluşturan madencilere ödül olarak verilir. Bitcoin   sistemini tek başına yönetebilen bir kurum yoktur. Sistemin hatasız bir şekilde çalışmasını ise gönüllü yazılımcı grupları sağlamaktadır. Sistemin bu özelliği, varlıklarının bankalar veya kurumlar tarafından kontrol edildiğinden endişe  duyan insanları cezbetmeyi başarabildi.   

Bitcoin, dijital bir para biriminin çift harcama (double-spending, dijital varlıkların kolayca kopyalanıp yeniden kullanılabilmesi) problemine kriptografi tekniği ve madencilik ile çözüm getirdi. İtibari paraların  bu tür işlevleri geleneksel sistem üzerinde kontrol sağlayan bankalar tarafından sürdürülmekte.  Bunun yerine Bitcoin sistemde, işlemlerin kaydı, dağıtılmış ve açık bir ağ üzerinde herkes tarafından  tutulmaktadır.   

Sınırlı tedarik    

İtibari para birimlerinde (dolar, euro vs.) sınırsız arz bir sorun olabilir. Bitcoin gibi bazı kripto para birimlerinde arz edilen veya edilecek miktar bellidir. Bazı ülkelerde merkez bankaları istedikleri kadar para basıp kendilerine gelir yaratır, bu esnada paranın değer kaybından yük yine halkın omzuna biner. Ama bitcoinin üretilmesi, temelini oluşturan algoritma tarafından sıkı şekilde kontrol ediliyor. Her saat başı belli bir miktarda yeni bitcoinler dağıtılıyor. Toplam miktarı da maksimum 21 milyona sabitlenmiştir. Bu limite ulaşana kadar bitcoin üretimi gitgide yavaşlayacak. Bu özelliği de bitcoini bir değer olarak daha cazip hale getiriyor getirir. Çünkü teori olarak; arz sabitse, talep arttıkça değer de artacaktır.   

Anonimlik  

Geleneksel elektronik ödemelerde göndericilerin kimlik tespiti yapılmakta iken, Bitcoin kullanıcıların ödeme işlemlerinde Genel ve Özel anahtarlı kimlik doğrulama tekniğinden dolayı teori olarak yarı anonim şeklindedir.  

Enformasyon dünyasında güvenliğin iki boyutu vardır: Gizlilik ve Doğruluk .Bu sistemde siz ilk bitcoin işlemin (3 ocak 2009) gerçekleştiği tarihten bu yana oluşan bütün işlemleri görebilirsiniz ama işlemleri gerçekleştiren kişilerin bilgileri anonim kalır.

Bitcoin sisteminde işlem kaydının açık ve şeffaf olmasına rağmen kullanıcıların kimliğinin anonim kalması asimetrik şifreleme bilimindeki özel ve genel anahtar tekniği sayesindedir. Kullanıcıları sistemde bir çift anahtara sahip olur. Buradaki çift sözü sizi yanıltmasın. Özel Anahtar (private key) ve Genel Anahtar (public key) olarak tanımlanan bu çift anahtar bir birinin yerine geçemez, aksine bir birilerini tamamlar.  Genel anahtar şifrelemek için özel anahtar ise şifreyi çözmek içindir.  Genel anahtarı bir bankadaki hesap numaranıza, özel anahtarı ise o hesabın şifresine benzetebiliriz.

Geleneksel para sisteminde, bir yandan işlemlerin açık ve şeffaf olması zorken, diğer yandan özellikle dijital ortamda kimliği ispatlamak uğraştırıcı olduğundan maliyeti de oldukça yüksektir. 

Değiştirilemezlik  

Elektronik itibari para işlemlerinin aksine bitcoin işlemleri ters çevrilemez.  Bunun nedeni, “Hadi, parayı iade et.” diyebileceğimiz merkezi bir “hakem'in” olmaması. Eğer Bitcoin ağında bir işlem kaydedilmişse ve arada bir saatten uzun bir süre geçerse, değişiklik yapılamaz. Bu biraz rahatsız edici olabilir, ama Bitcoin sistemindeki hiçbir işlem kaydının tahrif edilemeyeceğini gösterir. 

Bölünebilirlik  

Bir BTC'in en küçük birimine "satoshi" denir. Yüz milyonda bir BTC (0.00000001) bugünün fiyatıyla yaklaşık 1 Kuruşun 1% ‘dir. Bu, elektronik itibari paranın yapamayacağı mikro işlemlerin gerçekleşebileceği anlamına geliyor.    

bfmedia/data

BTC $ 8727.923
XRP $ 0.27201
ETC $ 4.92129
ETH $ 185.059
ADA $ 0.04393
LTC $ 61.794
USDT $ 0.9986
TRX $ 0.01917