Bitcoin geleneksel para birimlerinden ne farkı var?

İçindekiler

Bir önceki "Bitcoin nedir" makalemizde, Bitcoin 'in bir aracı olmadan eşler arası transfer yapabilen ve kriptografi ile şifrelenmiş bir dijital para olduğunu söylemiştik. Bu makalede Bitcoin 'in geleneksel para arasındaki farkın ne olduğunu görelim.

Yetkinin dağıtılması   

Bitcoin’in en büyük özelliği merkezi olmayan bir yapı üzerinde tasarlanmasıdır. Bu nedenle merkezi bir kurum tarafından basılan ve dolaşımını yasallaştırılan dolar veya euro gibi kağıt paralara benzemez. Aksine  Bitcoin, her yere yayılmış bir özel ağda gerçekleşen transferlerin kaydını tutma hizmeti (Bitcoin madenciliği olarak tanımlıyoruz) karşılığında ödül olarak dağıtılmaktadır. Yani Bitcoin sistemini tek başına yönetebilen bir kurum yoktur. Sadece sistemin hatasız bir şekilde çalışması ise gönüllü bilgisayar yazılımcı gruplar tarafından sağlanmaktadır. Sistemin bu özelliği, varlıklarını bankalar veya kurumlar tarafından kontrol edildiğinden endişe duyan insanları cezbetmeyi başarabildi.   

Bitcoin, dijital bir para biriminin çift harcama (double-spending, dijital varlıkların kolayca kopyalanıp yeniden kullanılabilmesi) problemine kriptografi tekniği ve ekonomik teşviklerin ustaca kombinasyonu ile çözüm getirdi. İtibari paraların (fiat moneybu tür işlevleri geleneksel sistem üzerinde kontrol sağlayan bankalar tarafından sürdürülmekte.  Bunun yerine Bitcoin’in olduğu sistemde, işlemlerin bütünü, dağıtılmış ve açık bir ağ üzerinde herkes tarafından kaydı tutulmakdadır.   

Sınırlı tedarik    

İtibari para birimlerinde (dolar, avro vs.) sınırsız arz bir sorun olabilir. Bitcoin gibi para birimlerinde arz edilen veya edilecek miktar bellidir. Bazı ülkelerde merkez bankaları istedikleri kadar para basıp kendilerine gelir yaratır, bu esnada paranın değer kaybı sayesinde yük yine halkın omzuna biner. Ama Bitcoin’in üretilmesi, temelini oluşturan algoritma tarafından sıkı şekilde kontrol ediliyor. Her saat başı belli bir miktarda yeni Bitcoin’ler dağıtılıyor. Toplam miktarı da maksimum 21 milyona sabitlenmiştir. Bu limite ulaşana kadar Bitcoin üretimi gitgide yavaşlayacak. Bu özelliği de Bitcoin’i bir değer olarak daha cazip hale getiriyor getirir. Çünkü teori olarak; arz sabitse, talep arttıkça değer de artacaktır.   

Anonimlik  

Geleneksel elektronik ödemelerde göndericilerin kimlik tespiti yapılmakta iken, Bitcoin kullanıcıların ödeme işlemlerinde teori olarak yarı anonim şeklinde uygulanmaktadır(Genel ve Özel anahtarlı kimlik doğrulama tekniğinden dolayı). 

Enformasyon dünyasında güvenliğin iki boyutu vardır: Gizlilik ve Doğruluk .Siz ilk Bitcoin işlemi (3 ocak 2009) gerçekleşen tarihden bu yana bütün işlemleri görebilirsiniz ama işlemleri gerçekleştiren kişilerin bilgileri anonim kalır. Diğer yandan, geleneksel para sisteminde açıklık ve şeffaf olması çok zordur.

Bitcoin sisteminde işlem kaydının açıklık ve şeffaf olmasına rağmen kullanıcıların kimliğinin anonimliği sağlanabilmesi Asimetrik şifreleme bilimindeki özel ve genel anahtar tekniğin sayesindedir. Kullanıcıların Bitcoin sisteminde bir çift anahtarı olur. Buradakı çift sözü sizi yanıltmasın. Özel Anahtar (Private Key) ve Genel Anahtar (Public Key) olarak tanımlanan bu çift anahtar bir birinin yerine geçemez, aksine bir birilerini tamamlarlar.  Genel anahtar şifrelemek için özel anahtar ise şifreyi çözmek içindir.  Genel anahtarı bir bankadakı hesab numaranıza, özel anahtarı ise o hesabın şifresine benzetebiliriz.

Geleneksel para sisteminden, özellikle dijital ortamda kimliği ispatlamak çok zor ve uğraştırıcı olduğundan maliyeti oldukça yüksektir.   

Değiştirilemezlik  

Elektronik itibari para işlemlerinin aksine Bitcoin işlemleri ters çevrilemez.  Bunun nedeni, “Hadi, parayı iade et.” diyebilecek merkezi bir “hakem” olmadığındandır. Eğer ağında bir işlem kaydedilmişse ve bir saatten uzun bir süre geçerse, değişiklik yapılamaz. Bu biraz rahatsız edici olabilir, ama Bitcoin sistemindeki hiçbir işlem kaydını tahrif edilemeyeceğini gösterir. 

Bölünebilirlik  

Bir Bitcoin 'in en küçük birimine Satoshi denir. Yüz milyonda bir Bitcoin (0.00000001) bugünün fiyatıyla yaklaşık 1 Kuruşun 1% ‘dir. Bu, elektronik itibari paranın yapamayacağı mikro işlemlerin gerçekleşmesi demektir.    

bfmedia/data

BTC $ 10096.182
XRP $ 0.26366
ETC $ 5.40679
ETH $ 183.583
ADA $ 0.0469
LTC $ 71.837
USDT $ 0.9985
TRX $ 0.01673