COVID-19'a dikkat! Koronavirüsten uzak, blokzincir ve kriptoya yakın ol! bfmedia ile evde kal! #EVDEKAL
İran’ın Hiperenflasyon Tarihi: Ekonomiye Para Taklası

İran’ın Hiperenflasyon Tarihi: Ekonomiye Para Taklası

İran ekonomik tarihi, son düzlükte karşılaştığı hiperenflasyon nedeniyle kriptoları kucaklayacak gibi görünüyor.

Özetle:

  • İran, tümen adı verilen yeni bir itibari oluşturmak için para biriminden dört sıfır kaldırarak itibari para birimini yeniden düzenlemeye hazırlanıyor.
  • Ancak İran’ın ekonomi tarihini bilen analistler bu durumu olumsuz yönde eleştiriyor.

ABD ve İran arasındaki gerilim İran hattında ekonominin para biriminin değişikliğine varan bir sürecin fitilini yakmış olabilir.

Ülkedeki hiperenflasyon yüzünden İran Parlamentosu itibari paranın, riyalin tümen adı verilen yeni bir para birimi ile yeniden düzenlenmesini onayladı. Yönetmeliğe göre, her tümen 10 bin riyale eşdeğer. Önceden ise 1 tümen bin riyale eşit kabul ediliyordu.

İran’ın bu kararı, Venezuela ve Zimbabwe gibi diğer ülkelerin de büyük enflasyon karşısında takındığı tutuma benzer bir hareket.

ABD'nin İran'la yaptığı nükleer anlaşmadan çıkması ve yaptırımların yeniden başlatılmasıyla birlikte ülkenin ekonomik durumu daha büyük bir sorun haline geldi. Uluslararası sahnede neredeyse donma noktasına gelen İran, ciddi bir likidite krizi ve döviz sıkıntısı ile karşı karşıya.

Genellikle ekonomik krizden muzdarip ülkelerde yaşayan insanlar, sadece servetlerini korumanın değil, aynı zamanda uluslararası işlemleri gerçekleştirmenin bir yolu olarak da kripto para birimlerine yönelir. İran vatandaşlarının durumu da bundan farklı değil. Bitcoin’in (BTC) fiyatı LocalBitcoins gibi uçtan uca (peer-to-peer) borsalarda yüzde 300’e kadar yüksek oranlarda yükseliyor.


“Yaptırımlar büyümeyi engelliyor”

Mayıs 2018'de ABD Başkanı Donald Trump, yaygın olarak İran Nükleer Anlaşması olarak bilinen Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan çekildi.

İran Merkez Bankası Başkanı Seif, bu süreçte "ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesi, İran'ın ekonomisine etki etmeyecek" demişti.

Ancak Tahran’a uygulanan yaptırımlar yeniden benimsenerek yaptırımların dozu artırıldı. Bu karar, İran’ın zaten kırılgan olan ekonomik durumu üzerinde büyük bir baskı yarattı. ABD yaptırımlarının İran üzerindeki etkisi hakkında yorum yapan blokzincir yenilik firması Synchronium’un CEO'su Babak Behboudi şunları kaydetti:

“ABD yaptırımları, son yıllarda İran ekonomisinin karşı karşıya kaldığı ve ekonominin önemli bir bölümünü felç eden en büyük sorundur. Ekonominin önemli bir kısmının hâlâ devlete ait olduğu İran gibi bir ekonomide, bu tür yaptırımlar ekonomik istikrarı ve büyümeyi engelliyor. ”


Ruhani’nin seçim kampanyası ve ötesi

İran ekonomisi nükleer anlaşmanın yapıldığı süreçte özellikle artan petrol ihracatından yararlanarak uluslararası sahneye açıktı. Gerçekten de ülkenin Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 2017 seçim kampanyasını ABD ile anlaşmanın sağladığı fırsatlardan yararlanacak türden programlara göre yürüttü.


Protestolar patlak verdi

ABD'nin nükleer anlaşmayı reddetmesinden önce ülkenin enflasyon oranı 2017 ile 2018 arasında üç kattan fazla artıyordu ve ekonomi açık bir şekilde kötüye gidiyordu. 2016’da yaptırımların kaldırılması gerçek gayri safi yurt içi hasılada çok az da olsa herhangi bir büyümeyi teşvik etmedi. 2017-2018 arasında, birçok İran şehrinde protestolar patlak verdi ve insanlar diğer şikayetler arasında artan yaşam maliyetinden duydukları memnuniyetsizliği dile getirdiler. Ağustos 2018'e kadar İran’ın riyali, neredeyse bir yılda değerinin yüzde 80'inden fazlasını kaybetmişti.


Forexe kısıtlamalar

Hızla gerileyen bir ekonomik durumla karşı karşıya kalan merkez bankası, döviz piyasasını kontrol altına almak amacıyla forexe kısıtlamalar koymaya başladı. Yükselen riyal devalüasyonu, ülkenin ikincil forex piyasası olan Nima'ya yayılan alım-satım fiyatlarında geniş bir farkın ortaya çıkması anlamına geliyordu.


Alım satım farkı 9 bin riyale dayandı

Mayıs 2020'nin başında, alış-satış fiyat farkı - forex alım ve satım oranları arasındaki fark - yaklaşık 9 bin riyalde dayandı. İran'daki zorunlu olmayan mal ihracatçıları Nima'yı kullanıyor ve piyasaya yayılan alım satım arasındaki fiyat farkı, denizaşırı kazançları çok daha ucuz bir oranda likidite etmek zorunda kalıyor. Bu da bu tür girişimlerin kârlılığına zarar veriyor.


Karaborsa ihtiyacı

İkincil bir forex piyasasının varlığı kısmen yetkililerin birleşik bir döviz kuru oluşturamamasından kaynaklanıyor. Hükümetin bu konudaki başarısızlığı, forex anlaşmalarındaki

büyük bir yüzdenin döviz kurundaki değişmezlik üzerinde spekülasyona yol açabileceği, katılımcıların bunu karaborsa üzerinden yapabileceği anlamına geliyordu.

Şu anda kur 1 ABD dolarına karşılık 42 bin 105 İran riyaline denk geliyor. Karaborsa oranı ise neredeyse dört kat daha yüksek; 163 bin 500 riyal, 1 dolardan satılıyor. Nitekim, Nima oranı karaborsa rakamlarına göre 157 bin 320 riyale, yani 1 dolar değerine yaklaşmaya başladı.


Yeniden yatırım planları

İran'ın ekonomik durumu COVID-19'un patlak vermesiyle daha da sıkıntılı bir sürece girdi. Ülkenin para birimi Şubat ayından bu yana daha derin bir düşüş gerçekleştiriyor. Ülke, Şubat ayı ortasında ilk teyit edilen enfeksiyondan bu yana yaklaşık 104 bin vakadan 6 bin 500'den fazla ölümle koronavirüsten sert bir şekilde etkilendi.


“Genel şok ve mali açık”

İranın’ın Dünya Bankasından azalan petrol gelirleri nedeniyle ülkenin GSYİH büyümesi gerilemeye devam edecek. Dünya Bankasının Nisan ayı raporunda şöyle yazıyor:

“Daha düşük petrol fiyatları ve ihracat hacimlerinin sürekliliği (örneğin, Çin’in petrol talebindeki önemli düşüş nedeniyle) 2020/21 yıllarında önemli ölçüde daha büyük bir genel şok ve mali açıkla sonuçlanacaktır.”


4 Mayıs 2020 Pazartesi günü, İran Parlamentosu ülkenin itibari parasının yeniden düzenlenmesine karar verdi, paradan dört sıfır kaldırıldı ve riyal, tümen ile değiştirildi. Plana göre, her tümen 10 bin riyale eşit olacak. Yapım aşaması bir yılı aşan süreç, İran Merkez Bankası Başkanı tarafından hazırlanan bir yasa tasarısı ile başladı.


Son 10 yılda riyal devalüasyon oranı

Hükümet Sözcüsü Ali Rabiei gibi bazı eleştirmenler, devalüasyon hareketinin ülkedeki finansal işlemlerin basitleştirilmesine yardımcı olacağını söyledi. Ancak planı eleştirenler, bu planın ekonomiyi etkileyen temel sorunları çözmeye herhangi bir faydası olmayacağını savunuyor.


“Yaptığı tek şey enflasyon”

Kripto borsasında dağıtım hizmeti veren bitHolla'nın CEO'su Ali Beikverdi, İranlıların ülkenin itibari paralarını farklı amaçlara uyacak şekilde yeniden adlandırdıklarını belirtti. Beikverdi'ye şu ifadeleri kullandı:

“Herhangi bir ülkede para biriminin türü herhangi bir finansal veya ekonomik sorunu çözmez. Yaptığı tek şey enflasyon. Ancak İran'da bunun oldukça uzun süredir tartışma konusu olduğunu söylemeliyim. ”

Ülkedeki çoklu riyal kriterlerinin neden olduğu karışıklığı açıklayan Beikverdi, sözlerine şöyle devam etti:

“İnsanlar İran riyali kullanırken zaten bir sıfıra düşüp tümen diyorlar. Yani, bugün bir tümen 10 riyale eşit. Bu karışıklığa daha fazla şey katmak için, insanlar sayıları daha küçük yapmak için tümenden üç sıfır daha düşürüyorlar ve eğer aşina değilseniz bu çok kafa karıştırıcı. Yani, para birimi türüyle ilgili değişiklik, basitlik için insanlar arasında zaten oldu ve bu yeni bir şey değil. ”



“İyi bir küçük adım”

Ülke içinde birden çok forex kriterinin mevcut olması nedeniyle hükümetin yeniden düzenlenme planı, özellikle bu tür eylemleri çevreleyen tarihsel öncelik göz önüne alındığında istenen sonuçları elde etme yolunda biraz zorlaşabilir. Behboudi'ye göre, bir para biriminin dört sıfırını almanın kendi başına pek bir etkisi olmaz ve hükümet bu planının etkinliğini belirlemek için henüz çok erken. Behboudi durumu şöyle değerlendiriyor:

“Böyle bir çaba, ekonominin iyi planlanmış özelleştirilmesi, parasal sistem giderlerinin azaltılması ve bankacılık işlemlerinin kolaylığı da dahil olmak üzere ciddi, daha geniş ve etkili bir dizi reform için iyi bir küçük adım olabilir.”


“Yüksek enflasyon bekliyoruz”

İran Maliye Bakanlığı sözcüsü ise ülke için yeni bir itibari para birimi yaratma planını şöyle değerlendirdi:

“Ülkedeki herkes, para birimini değiştirmenin enflasyon üzerinde bir etkisi olmadığını biliyor. Çoğu iktisatçı, bunun için sürdürülebilir bir zaman olmadığını düşünüyor. Koronavirüs ve petrol fiyatları nedeniyle, hükümetin geliri keskin bir şekilde düştü ve aynı zamanda maliyetler arttı. Bu yüzden yüksek enflasyon bekliyoruz. ”


Bitcoin sahneye çıkıyor

Tahran merkezli bir blokzincir çözüm sağlayıcısı olan Areatak, İran Merkez Bankasının Bilişim ve Hizmetler Şirketi ile ortak olarak ülkenin bankacılık ve finans sektörünü dönüştürmeyi amaçlayan ulusal bir blokzincir projesi olan Borna'yı geliştirmişti.


“Ekonomik evrim”

Areatak CEO'su Saeed Khoshbakht, Cointelegraph'ın bildirdiği üzere projeyle ilgili en son güncellemeleri şöyle açıkladı:

“Borna altyapısı ve platformu testin ilk aşamasını geçiyor ve yakında piyasaya sürülmeye hazır olacak. Teknik incelemede belirtildiği gibi, Borna merkez bankası kripto para birimine ev sahipliği yapabilir ve belki de bu ekonomik evrimde kullanılır. Ancak karar, merkez bankası ve ISC için. ”


Kripto çağrısı

Hükümet artan enflasyon sorununu çözmeye çalışırken İran'daki kripto paydaşları durumun daha geniş tabanlı kripto para birimlerinin benimsenmesini desteklediğini söylüyor. Gerçekten de hükümet ve ordudaki üst düzey yetkililer, ABD yaptırımlarından kaçınmak için dijital para birimlerinin kullanılması çağrısında bulundular. Kripto paraların İran'da benimsenmesi üzerine konuşan Khoshbakht şunları kaydetti:

“Dünyada kripto para birimi kullanımının benimsenmesini analiz edersek listenin önünde iki tür ülke olduğunu görüyoruz: Dijital ödeme sistemi bulunmayan ülkeler ve enflasyonu yüksek olan ülkeler. İran'daki yüksek enflasyon nedeniyle insanlar ulusal para birimine güvenmiyor ve emlak, altın, hisse senedi, ABD doları ve kripto para birimi gibi diğer para birimleri gibi her şeyi satın almaya çalışıyor. ”


Kripto madenciliği tutumu

Tahran’ın kripto madenciliği konusundaki tutumu sayesinde Bitcoin madencilerinin arası yetkililerle belirgin bir şekilde yumuşadı.

Mayıs ayının başlarında ülkenin Sanayi, Madencilik ve Ticaret Bakanlığı da, Türk kripto madenciliği firması iMiner'e, Semnan eyaletinde 6 bin donanım tesisi kurması için bir adım attı. İran ayrıca kripto madencilerine tüm yabancı kazançları iade etmeleri koşuluyla vergi indirimleri verdi. Behboudi'ye göre, kripto İran'da daha da fazla benimsenmeye hazırlanıyor:

“Kripto paraların, özellikle BTC ve ETH'nin madenciliği, birikimi ve ticareti İran'da yaygın olarak benimseniyor. Önümüzdeki aylarda halkın, özellikle de orta sınıfın BTC gibi kripto para birimlerine daha fazla yatırım yapacağından eminim. ”


“Para biriminiz değer kaybederse alternatif ararsınız”

Beikverdi'ye göre, ülkedeki ekonomik kriz sadece daha fazla insanın kripto para birimini seçmesi için zemin hazırlıyor. BitHolla CEO'su, “Para biriminizin yaklaşık iki yılda beş katından fazla değer kaybettiğini gördüğünüzde, bir yatırımcı olarak bir değer deposu olacak alternatifler ararsınız.” dedi.

Gerçekten de Bitcoin P2P ticaret verileri, 2020'nin başından bu yana İran'da önemli ölçüde yüksek BTC primleri gösteriyor.

Örneğin Bitcoin, Ocak ayı başında 7 bin 800 dolar civarında işlem görürken LocalBitcoins'deki BTC için belirtilen fiyat 25 bin doların üzerine denk geldi. BTC, 12 Mart'taki Kara Perşembe çöküşünden toparlanırken kripto para birimi 21 bin dolardan işlem görüyordu. Küresel ortalama ise 5 bin 200 doların üzerine çıktı.


Tümen nedir?

İran’ın riyal para biriminin değerinin hiperenflasyon nedeniyle çok düşmesi sonucu sıfırları atmak için ortaya koyduğu yeni para birimidir. Geçiş sürecinde olan para birimi, bin riyale karşılık geliyordu. Ancak alınan son kararla 1 tümen 10 bin riyale eşdeğer tutuldu.


Kaynak: https://cointelegraph.com/news/iran-ditches-rial-in-hyperinflation-crisis-bitcoin-demand-rises 

Etiketler:

kripto para tümen

Size ne düşünüyorsunuz

Yorum

Piyasanın korku & açgözlülük endeksi
Korku (Ko)
Açgözlülük (Aç)
  • 3 gün
  • Dün
  • Bugün
Detaylar İçin Tıklayın powered by : alternative.me

bfmedia/data

BTC $ 9172,9
XRP $ 0,1999
ETC $ 6,7800
ETH $ 207,19
ADA $ 0,0552
LTC $ 43,725
USDT $ 1,0004
TRX $ 0,0147
powered by : bittrex.com
Piyasanın korku & açgözlülük endeksi
Korku (Ko)
Açgözlülük (Aç)
  • 3 gün
  • Dün
  • Bugün
Detaylar İçin Tıklayın powered by : alternative.me

bfmedia/data

BTC $ 9172,9
XRP $ 0,1999
ETC $ 6,7800
ETH $ 207,19
ADA $ 0,0552
LTC $ 43,725
USDT $ 1,0004
TRX $ 0,0147
powered by : bittrex.com